اقتصاد و فرهنگ، با عزم ملی و مدیریت جهادی سه شنبه 29 مهر 1393
آشنایی با استان
 
آشنایی با استان
 
استان هرمزگان
 
 

استان هرمزگان جنوبی ترین استان ایران است که در ساحل خلیج فارس و دریای عمان قرار دارد .از نظر تقسیمات آب و هوایی این استان از مناطق گرم و خشک به شمار می رود. استان هرمزگان با وسعت 8/68475 کیلومتر مربع ، در جنوب ایران بین مختصات جغرافیایی 25 درجه و 23 دقیقه ما تا 28 درجه و 57 دقیقة عرض شمالی ، و 52 درجه و 41 دقیقه تا 59 درجه و 15 دقیقة طول شرقی از نصف النهار گرینویچ واقع شده است. این استان از شمال و شمال شرقی با استان کرمان و از سمت غرب و شمال غربی با استانهای فارس و بوشهر و از شرق با استان سیستان و بلوچستان همسایه می باشد و جنوب آن را آبهای گرم خلیج فارس و دریای عمان و نواری بطول تقریبی 900 کیلومتر در بر گرفته است تنگة هرمز ، یکی از حساس ترین و حیاتی ترین گذرگاه های آبی عصر حاضر ، در قلمرو سیاسی این استان قرار دارد . این تنگة هلالی شکل 187 کیلومتر طول دارد . عمق تنگة هرمز به دلیل شیب تند کف آن از قسمت شمال به جنوب متغیر است ، به طوری که در نزدیکی جزیرة لارک ، در حدود 36 متر و در ساحل جنوبی نزدیک شبه جزیرة مًسنِدام 180 متر است.
مرکز استان : بندر عباس
 

در قرن چهارم هجری در حوالی بندرعباس فعلی ، بندر و روستای کوچکی به نام «سورو» وجود داشت که جغرافیانویسان قرن چهارم هجری قمری از آن نام برده اند . برخی معتقدند «شهرو» که اصطخری به عنوان «دهی کوچک بر کنار دریا» از آن نام برده، همان بندر «سورو» است. این بندر در سال 924
هجری قمری «بندر جرون» خوانده می شد و دهکده ای کوچک بود و در روبه روی سواحل شمالی جزیرة پر اهمیت «هورموز» آن روزگار ، قرار داشت . در سال 1514 ، پرتغالی ها این دهکدة کوچک را برای پیاده شدن ، و بارگیری اجناس از خشکی انتخاب کردند . به دلیل خرچنگ زیادی که در ساحل این بندر وجود داشت ، نام آن را «بندر کامارااو» یا «کامبارائو» ، یعنی بندر خرچنگ گذاشتند . نام متداول بعدی ، یعنی «گمبرون» یا «گامبرون» به احتمال زیاد از لغت پرتغالی «گامارائو» اقتباس شده است. در سال 1622 میلادی شاه عباس توانست با کمک انگلیسی ها دست پرتغالی ها را از این بندر کوتاه کند . به افتخار این پیروزی «بندر گمبرون» به «بندر عباس» تغییر نام داد . تا قبل از سال 1650 میلادی
(1070 هجری قمری) بندرعباس حصار نداشت ؛ ولی از این زمان دور شهر را محصور کردند و بر امنیت آن افزوده شد . انگلیسی ها و هلندی‎ها در بندرعباس تجارتخانه ، و در کنار دریا عمارت زیبایی بنا کردند . در این بندر لنگرگاه مناسبی وجود داشت ؛ لذا اکثر کشتی های بزرگی که از هند برای ایران و عثمانی و سایر نقاط کالا حمل می کردند ، در این بندر لنگر می انداختند.هلندیها در سال 1110 هجری قمری (1698 میلادی) با کسب اجازه از دولت ایران ، شهر تازه ای با بافت و معماری ویژه ، در وسط شهر بندرعباس بنا نمودند . (عمارت کلاه فرنگی در همین ایام بنا شده است) بافت و شکل ظاهری شهر جدید تا سال 1135 هجری قمری دوام یافت. در تقسیمات فعلی کشوری شهر بندرعباس مرکز استان هرمزگان است . این شهر یکی از مهم ترین مراکز استراتژیکی و تجاری ایران در جوار خلیج فارس و دریای عمان است . بارانداز شهید رجایی ، اسکلة عظیمی است که بخش وسیعی از مبادلة کالاهای تجاری بین ایران و دیگر کشورها از طریق آن صورت می گیرد . بندر عباس از طریق راه‎های دریایی ، راه آهن ، جاده های ترانزیتی درجة یک و از طریق هوا به کلیة مناطق داخلی و دیگر کشورهای جهان مرتبط است

میناب :

میناب ازشهرستانهای سرسبز ، آباد و با رونق استان و دومین شهر بعد از بندرعباس است .رودخانه پرآب و شیرین میناب ، علاوه بر آبیاری نخلستانها و مزارع ،‌آب شرب شهر بندرعباس را نیز تأمین می کند . فاصله میناب تا بندرعباس 104 کیلومتر است . قلعه
هزاره ، باغات انبه ،‌سد استقلال از جاذبه های دیدنی میناب هستند .پنجشنبه بازار که محل فروش صنایع دیدنی میناب است از رونق خاصی برخوردار می باشد.

بندر لنگه:

این شهربه بندر مروارید شهرت داشته و دارای بافت شهری بسیار زیبا یی است . بندرلنگه از لحاظ قدمت دارای دومین مدرسه کشور ، دومین فرودگاه کشور و نیز شهرداری آن با قدمتی صد ساله دارای اولین طرح جامع شهری در کشور می باشد .از آثار تاریخی این شهر می توان به خانه فکری ، خانه بلوکی ، خانه شیخ سلطان العلماء ، خانه بستکی ، مسجد ملک بن عباس و برکه های متعدد اشاره کرد .

رودان :

 
این شهرستان در شرق استان هرمزگان واقع و دارای استعدادهای طبیعی و یکی از قطبهای مهم کشاورزی محسوب می شود . فاصله رودان تا بندرعباس 110 کیلومتر است

حاجی آباد :

این شهرستان در 175 کیلومتری شمال بندرعباس واقع است . نسبت به سایر شهرستانهای استان دارای آب و هوای مطبوع تری می باشد از نقاط دیدنی و تفریحی این منطقه می توان به آبشار تزرج اشاره کرد.

جاسک :
 

جاسک یکی از مهمترین بنادر تجاری و صیادی است که آنرا جک و رأس الجاسک نیز نام نهاده اند .از جاذبه های دیدنی این منطقه می توان به سواحل شنی و صخره ای ، جنگل حرا ، غارهای سادرمن و آبگرم پوراف اشاره کرد . شایان ذکر است که غارهای سادرمن در میان کوهستانهای شمال شرقی جاسک و در امتداد یکی از شعبات رودخانه جاسک کهنه قرار دارد .

جزیره قشم:

قشم بزرگترین جزیره ایرانی خاورمیانه در خلیج فارس است .فاصله قشم تا بندرعباس 22کیلومتر بوده . از جاذبه های توریستی این منطقه می توان به قلعه پرتغایها ، غارخربس ، کارگاههای لنج سازی درگهان ، باشگاه هوایی و معماری محلی لافت اشاره کرد .جنگل حرا (مانگرو) یکی از منحصر به فرد ترین اکوسیستمهای سواحل جنوبی ایران می باشد که مساحتی بالغ بر 20 هکتار را شامل می شود

کیش :

جزیره کیش حدود 90 کیلومتر مربع مساحت دارد فاصله آن از راه دریایی تا بندرعباس 300 کیلومتر و جزیره قشم 255 کیلومتر می باشد . جزیره مرجانی کیش یکی از جذاب ترین جزایر خلیج فارس بوده و از طبیعتی زیبا ، سبز ومنحصر به فرد با سواحلی آرام ، ماسه های مرجانی ، آب زلال و دریای شفاف با انواع ماهیهای رنگارنگ و تزئینی برخوردار می باشد .

ابوموسی:

شهرستان ابوموسی ، جنوبی ترین شهرستان کشور ایران محسوب می شود و مجموعه ای از جزایر تنب بزرگ ، تنب کوچک ، فارور و سیری را داراست . سواحل بکر و ماهیهای زیبا و رنگارنگ از جاذبه های این شهرستان است .

بستک :

شهرستان بستک در شرق بندرعباس قرار دارد و دارای فرهنگ و تاریخی غنی است .از جاذبه های گردشگری آن می توان به حمام بستک ، کاروانسرا و بازار قدیم بستک اشاره کرد.

فین :

فین یکی از بخشهای شهرستان بندرعباس است و در 90 کیلومتری شمال بندرعباس واقع است . از پتانسیلهای گردشگری این بخش می توان به جاذبه های طبیعی (چشمه ، رودخانه ،‌آبشار و نخلستا نهای متراکم )‌جاذبه های تاریخی (قلعه فین و آسیاب ) و مجموعه استخر اشاره نمود .

ثار تاریخی :

آثار تاریخی زیادی در استان هرمزگان باقی مانده است که در ذیل به عنوان نمونه به مواردی از آنها اشاره کوتاه می شود .

١- معبد هندوها :

ساختمان این معبد در سال 1310 هـ .ق ، در زمان حکومت محمد حسن خان سعد الملک احداث شده است .اساس ساختمان این معبد عبارت است از یک اتاق چهار گوش میانی که بر روی آن گنبدی قرارگرفته است . سبک معماری این گنبد رامقرنس های پیرامون آن از گنبدهای سراسر ایران متفاوت ساخته است .طرح این بنا کاملاً از معماری معابد هندی متأثر است.

2-قلعه هزاره :
تنها بنای تاریخی شهرستان میناب ، قلعه ای است موسوم به قلعه هزاره که تا اواخر دوره قاجار مرکز حکومت محلی بوده است . در اطراف آن خندقی کنده شده بود و صد سرباز در قلعه مستقر بوده و نگهبانی می داده اند .

3- قلعه لشتغان :

این قلعه در 6 کیلومتری شرق بندر لنگه قرار دارد و تاریخ و بنای آن سال 904 هـ .ق می باشد .بعضی ها معتقدند در عهد هخامنشی احداث شده و بیش از 2000سال قدمت دارد .

٤- قلعه پرتغالی ها در جزیره هرمز:

این قلعه در ضلع شمالی جزیره قرار دارد و به فرمان آلفونسوآلبرکرک ، دریانورد پرتغالی در سال 1507 میلادی به شکل چند ضلعی نامنظم احداث شده است . ساختمان قلعه بسیار محکم و دیوارهایی به قطر 3/5 متر با چند برج به ارتفاع 12 متر دارد . در زمان شاه عباس که به استعمار پرتغالی های در ایران خاتمه داده شد این قلعه نیز به دست امام قلی خان از سرداران شاه عباس ، فتح گردید. چند لوله زنگ زده از توپهایی که در قلعهااستفاده می شده است ، هنوز وجود دارد .
موسیقی محلی استان هرمزگان موسیقی محلی استان هرمزگان از نوع موسیقی سنتی میباشد.این سبک در استانهای مختلف فرق دارد.مثلا موسیقی محلی در بندری در استان هرمزگان 180درجه با موسیقی محلی بندری در استان بوشهر یااستان خوزستان فرق دارد.ولی در کل موسیقی بندری دارای سبکی شاد و دلنشین است.موسیقی محلی در استان هرمزگان با استفاده از وسایلی ابتدایی تا حدودی حرفه به وجود می آید.ولی در عوض کار با این وسایل کار بسی سخت است.به جرأت میتوانم بگویم که موسیقی محلی استان هرمزگان نسبت به دیگر استانهای جنوبی در این چند ساله دارای اعتبار و پیشرفت بیشتری بوده است.و علت این مهم این است که موسیقی در دیگر استان ها به سمت موسیقی های غربی رفته است ولی موسیقی استان هرمزگان همچون مردمانش اصالت خود را حفظ کرده است. لیست سازهای موسیقی محلی در استان هرمزگان سازهای زهی: 1.عود:به احتمال زیاد این وسیله از کشورهای عربی وارداستان هرمزگان شده است.این وسیله شبیه به گیتار است و دارای 6 سیم کشیده و بلند است.این وسیله دارای نقشی اساسی در موسیقی محلی استان هرمزگان است. 2.چنگی:این وسیله دارای پهنای زیاد و تا حدودی شبیه ویولون است.این وسیله در استان هرمزگان ساخته شده است.بوجود آمدن صدا در این وسیله توسط یک وتر است. سازهای بادی: 1.جفتی:این وسیله از 2 لوله که اغلب ساقه ی نی شکر است ،ساخته میشود.این وسیله دوفلوت به هم چسبیده است و دارای سوراخهایی بر روی لوله ها است که با دست گذاشتن بر روی هرکدام از آنها صدایی به وجود می آید. 2.سازبندری:این وسیله که از نوازنده خود نفس زیادی می طلبد دارای صدایی بلند و دلنشین است.این وسیله دارای صدایی بم است. سازهای کوبه ای: 1.دُهُل کَسِر:بدنه این وسیله از چوب یا آهن ساخته میشود و روکش آن از پوست حیوانات 4 پا اهلی است. و با استفاده از یک چوب که بر روی روکش آن زده میشود صدایی بوجود می آید. اگر دقت کنید متوجه میشوید که موسیقی محلی استان هرمزگان در کمال زیبایی وحرفه ای بودن فقط از 5 وسیله ساخته میشود. زمینه های فعالیتی موسیقی در استان هرمزگان 1.لوتی:این سبک از گروهی از نوازندگان ساز و دُهُل کَسِر پدید می آید. 2.موسیقی اصیل:این سبک با نواختن وسایل مختلفی همچون جفتی،عودوچنگی بوجود می آید. *.این دو سبک از بیشترین محبوبیت نزد مردم برخوردار است.

5-قلعه پرتغالیها در جزیره قشم :‌

درانتهای شمال شرقی جزیره قشم ،‌یک قلعه قدیمی وجود دارد که در سال 1030 هـ .ق (1621 میلادی) به دستور پادشاه اسپانیا در مسیر بندر ـقشم ساخته شده است .دیوار سازی آن با سنگهای مرجانی و ملات گچ و ساروج به شکل و بناهای عهد ساسانی انجام گرفته است .

پل لاتیدان :‌

این پل در 50 کیلو متری غرب بندرعباس بر روی رودخانه کل (کول)ایجاد شده ودارای صد دهانه می باشد که در حال حاضر سی وسه دهانه آن مشهود است.
سایر آثار تاریخی استان هرمزگان :
حمام گله داری و مسجد گله داری وبرکه های آب باران در بندرعباس ـ نیایشگاه میترا در خربس قشم (غار خربس)و000
 
تاریخ آخرین به روز رسانی: 1393/07/28
كليه حقوق اين سایت متعلق به سازمان تعزیرات حکومتی مي باشد.